شقایق

شقایق گفت با خنده ؛ نه تب دارم ، نه بیمارم
اگر سرخم چنان آتش ، حدیث دیگری دارم 
گلی بودم به صحرایی ، نه با این رنگ و زیبایی
نبودم آن زمان هرگز ، نشان عشق و شیدایی 
یکی از روزهایی ، که زمین تب دار و سوزان بود
و صحرا در عطش می سوخت ،
تمام غنچه ها تشنه و من بی تاب و خشکیده
تنم در آتشی می سوخت ز ره آمد یکی خسته ، 
به پایش خار بنشسته..
و عشق از چهره اش پیدای پیدا بود
ز آنچه زیر لب می گفت : شنیدم ، سخت شیدا بود
نمی دانم چه بیماری به جان دلبرش
افتاده بود ، اما طبیبان گفته بودندش
اگر یک شاخه گل آرد ، ازآن نوعی که من بودم
بگیرند ریشه اش را ، بسوزانند شود مرهم برای دلبرش
آندم شفا یابد چنانچه با خودش می گفت ،
بسی کوه و بیابان را بسی صحرای سوزان را ،
به دنبال گلش بوده و یک دم هم نیاسوده ، 
که افتاد چشم او ناگه به روی من
بدون لحظه ای تردید ، شتابان شد به سوی من
به آسانی مرا با ریشه از خاکم جدا کرد و
به ره افتاد و او می رفت ، و من در دست او بودم و
او هرلحظه سر را رو به بالاها شکر می کرد 
پس از چندی هوا چون کوره آتش ،
زمین می سوخت و دیگر داشت
در دستش تمام ریشه ام می سوخت
به لب هایی که تاول داشت گفت : چه باید کرد؟
در این صحرا که آبی نیست به جانم ،
هیچ تابی نیست اگر گل ریشه اش سوزد
که وای بر من برای دلبرم ، هرگز دوایی نیست
و از این گل که جایی نیست ، 
خودش هم تشنه بود اما نمی فهمید حالش را 
چنان می رفت و من در دست او بودم ،
و حالا من تمام هست او بودم
دلم می سوخت ، اما راه پایان کو ؟ 
نه حتی آب ، نسیمی در بیابان کو ؟
و دیگر داشت در دستش تمام جان من می سوخت
که ناگه روی زانوهای خود خم شد ، 
دگر از صبر او کم شد دلش لبریز ماتم شد ، کمی اندیشه کرد ،
آنگه مرا در گوشه ای از آن بیابان کاشت نشست
و سینه را با سنگ خارایی زهم بشکافت ، زهم بشکافت 
اما ! آه صدای قلب او گویی جهان را زیرو رو می کرد
زمین و آسمان را پشت و رو می کرد و هر چیزی که هرجا بود ،
با غم رو به رو می کرد
نمی دانم چه می گویم ؟ به جای آب ،
خونش را به من می داد و بر لب های او فریاد بمان ای گل ،
که تو تاج سرم هستی دوای دلبرم هستی ، بمان ای گل 
و من ماندم نشان عشق و شیدایی و با این رنگ و زیبایی
و نام من شقایق شد

گل همیشه عاشق شد...

؟

انشا بادیدی نو

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع:بازگشت به قفس

 

حکیم وریاضیدان قرن 21-را گفتند: شروع مدارس درمهرماه را در دو کلمه خلاصه کنید

 

ایشان بفرمود: بازگشت به قفس

علت را جویا شدند حکیم گفت:((از نظر اینجانب آنگاه که مدرسه شروع بشدی

 

امتحانات نیز آغاز می شود وکیست که امتحانات را دوست بدارد جز معلمان؟

 

        به یاد دارم که در ایام طفولیت هرگزامتحانات را دوست نداشتمی و همیشه با دوستان خود دست به یکی

 

کردمی تا امتحانات را لغو همی گردانیم هرچند که در اواسط سال٬دیگر حنایمان برای معلمان رنگی نداشته و

 

آن ها از حیله یمان مطلع گردیده بودند البته به عقیده من حق با ما بود چون معلمان مهلت نفس کشیدن به ما

 

نداده وتا می توانستند از ما امتحان همی گرفتند از پرسش های ساده ی کلاسی گرفته تا امتحانات پیچیده ی

 

میان دوره ای همیشه هم همی گفتند:امتحان گرفتن برای ما سودی نداشتی وفقط برایمان زحمت دارد آن هم

 

زحمت تصحیح اوراق اما از همه اینها گذشته در تعطیلات نوروزی بی نهایت خوش همی گذشتی اهر چند 

 

شب سیزده به در بسیار غم انگیز بودی زیرا روز بعد  آن باز ٬ مدرسه شروع  بشدی وباز شدن مدرسه همان

 

و امتحانات  خرداد همان  تلخ تر از امتحانات  روز گرفتن کار نامه بود اما شیرینی تابستان تلخیش را جبران

 

می کرد باری سرتان را به درد نیاوردمی وسخنان گهر بارم را با یک جمله به اتمام رساندمی:

 

      سعی کنید تمام این سختی ها را تحمل کنید- هر چند که چاره ای جز این ندارید – تا بشود که به مانند من

 

به بالاترین درجات علم و دانش برسید.  انشاالله       والسلام

 

 

 

   

                                                                    14 آبان سال یکهزارو سیصد ونود ویک هجری شمسی

                                                                     مطابق با :

                                                              19 ذیحجه سال یکهزار و چهارصد و سی وسه هجری قمری

 

    

 

 

            (یگانه موسوی /مدرسه نمونه دولتی راحله /شهرستان رباط کریم )

 

ساختمان واژه های مشتق/مرکب/مشتق مرکب

 

1-اسم ساده :اسمی که فقط ازیک جزء معنادارساخته شده باشد:گوسفند ، اسفندیار ، خانه ،فرهنگ .

2-اسم غیرساده :اسمی که بیش ازیک جزءمعنا داردارد ومی توانیم آن هارابه دویا چندبخش تقسیم کنیم:کتاب خانه  ، قلم تراش ، کارکرد .

اسم غیر ساده نیز به سه نوع تقسم می شود :1-اسم مشتق 2-اسم مرکّب 3-اسم مشتق –مرکّب

1-اسم مشتق :اسمی که درساختمان آن یک جزءمعنادار ویک جزء معناساز(معنی را عوض کند)وجودداشته باشد

در کلمات مشتق اگر جزء بی معنی قبل از جزء معنی دار باشد ، پیشوند و اگر بعد از آن باشد پسوند نامیده می شود . در زیر به مهم ترین پیشوند ها و پسوند ها ی مشتق ساز اشاره می شود .

 مهم ترین پیشوند ها ی مشتق ساز :

        با + اسم = صفت ؛ مثال : باادب

       بی + اسم = صفت ؛ مثال : بی درد

       نا + صفت = صفت ؛ مثال : نادرست

       نا + اسم = صفت ؛ مثال : ناسپاس

       نا + بن فعل = صفت ؛ مثال : نادان

      ن+بن فعل =صفت؛ مثال:نشکن / نسوز

       هم + اسم = صفت ؛ مثال : هم کلاس


مهم ترین پسوند های مشتق ساز :


      اسم + ی = صفت ؛ تهرانی ، ماندنی ، خانگی  ( "ی" نکره مشتق ساز نیست . مثل : مردی و ... )

      صفت + ی = اسم ؛ خوبی ، درستی ، آلودگی و...

      اسم + ی = اسم ( اسم حرفه یا مکان شغل ) ؛ خیاطی ، قصابی و...

      اسم + گر = اسم ( صفت شغلی ) ؛ آهنگر ، کوزه گر و...

       اسم + گری = اسم ؛ وحشی گری و...

      اسم یا صفت + یت = اسم ؛ مرجعیت ، آدمیت و...

      بن ماضی+ ار= اسم ؛ کردگار،گفتارو..

      بن ماضی + ه / ـه = صفت مفعولی ؛ خورده ، شنیده و....

نکته: باید توجّه داشت که اگر این ( ه ) جزء ساختمان فعل نباشد تکواژ اشتقاقی خواهد بود یعنی مشتق می سازد . او دید ه ی روشنی دارد ( ه ) و ند مشتق ساز نیست چون جزء خود کلمه  است .

      بن مضارع + ه / ـه = اسم ؛ خنده ، گریه و...

      اسم + ه / ـه = اسم ؛ زباله ، زبانه و...

      صفت + ه / ـه = اسم ؛ زرده ،سفیده و..

      بن مضارع + ـِ ش = اسم ؛ بینش ، دانش و...

      بن مضارع + ان = صفت ؛ گریان ، خندان و ...

      اسم + انه = اسم ؛ صبحانه ، بیعانه و ..

      اسم + انه = صفت / قید ؛ عاقلانه ، محرمانه و ...

      صفت + انه = صفت / قید ؛ عاقلانه ، مخفیانه و ...

      صفت شمارشی + گانه = صفت ؛ دوگانه ، پنج گانه و ...

      بن مضارع + نده = صفت ؛ خورنده ، رونده و ...

      بن مضارع + ا = صفت ؛ جویا ؛ توانا

      بن فعل + گار = صفت ؛ آموزگار ، آفریدگار و ...

      اسم + چی = اسم ؛ تلفنچی ، پستچی و..

      اسم + بان = اسم ؛ باغبان ، دربان و ...

      اسم + دان = اسم ؛ نمکدان ، قلمدان و..

      اسم + ستان = اسم؛ گلستان,هنرستان و

      اسم + گاه = اسم؛ سحرگاه ، شامگاه و..

      اسم + زار = اسم ؛ لاله زار و ...

      اسم + یه =اسم / صفت؛ خیریه، نقلیه و.

      اسم + ـَ ک = اسم؛عروسک،شهرک و..

      صفت + ـَ ک =اسم؛زردک،سرخک و..

      اسم + چه = اسم ؛ دریاچه، و ..

      اسم + مند = صفت ؛ هنرمند و ...

      اسم + ور = صفت ؛ نامور ، ...

      اسم + ناک = صفت ؛ ترسناک و...

      اسم + وار/واره = صفت / قید اسم ؛ امیدوار،ماهواره و...

      اسم + گین = صفت ؛ اندوهگین و ...

      اسم یا صفت + ین= صفت؛دروغین و..

تکواژها یی که مشتق نمی سازند عبارتند از : 

-  نشانه های جمع  ( ها  ،  ان  و  ی نکره ) ؛  آدم ها  ،  معلمان، ( ی )   کتابی خریدم

-  تر  و   ترین  در آخر صفت و قید  ؛  خوب تر  ،   بالا ترین 

-  پیشوند های  صرفی ؛  بـ  ،  می  و  نـ     می روم /نرو / بیاید

- شناسه های فعل  ماضی و مضارع فرقی نمی کند . 

-  ضمائر شخصی متصل که به اسم می چسبند . ـ م ،ـ ت ، ـ ش ، ـ تان  ، ـ تان ، ـ شان .

-  فعل های کمکی در ماضی نقلی    ام ،  ای  ،  است ،  ایم  ، اید  ، اند  .

به این وند ها تصریفی می گوییم وند های تصریفی تغییری در ساختمان کلمه ایجاد نمی کنند و به این خاطر مشتق نمی سازد .

انواع اسم مرکّب :

1)اسم+اسم = اسم :لاک پشت ، شاه توت ، دستمزد ، دام پزشک ،حاجی فیروز ،کارنامه ، آب گوشت ،کتاب خانه

2)اسم +بن ماضی = اسم ::کارکرد ، رهاورد ، صلاحدید،دستبرد ، دستاورد

3)اسم+بن مضارع= اسم : :آبکش ،خط کش ،خاک انداز ، مدادتراش ،دستبند ،گلگیر

4)صفت +اسم = اسم :سیاه مشق ، نوروز ،سپیدرود ،چهارپا ،سبزقبا

5)ضمیر+ بن مضارع =اسم : خودنویس ،خودتراش

6)صفت +بن مضارع = اسم :زیرگذر   زودپز   دور نما

7)صفت +اسم = اسم = بالا دست   زیرزمین    پس کوچه

8)اسم + صفت =صفت : قدبلند  ریش سفید پابرهنه

9)صفت +اسم =صفت :بدبخت  سفید پوست   بد گمان  بزرگ سال

10)اسم +بن مضارع=صفت :دروغ گو   خدا شناس  چادر نشین   محبت  آمیز

11)ضمیر +بن مضارع = صفت :خود خواه   خوددار   خویشتن شناس

 

3)اسم مشتق –مرکّباسم مرکبی که وندداشته باشد آن را مشتق مرکب می نامند.

انواع اسم مشتق –مرکب:1

)اسم +بن مضارع +ان:آینه بندان ،عقدکنان ،     

4)بن  +و(میانوند)+بن:سوزوگداز ،پرس وجو ،جنب وجوش   خرید و فروش

5)اسم +وند +بن =صفت :خدا نشناس   زبان نفهم  

6)اسم +وند +اسم = اسم /قید/صفت : دست به دست

7صفت +اسم +وند : یک شبه   هیچ کاره 

پارسی را پاس بداریم

اعراب به ما آموختند که آنچه را که میخوریم "غذا" بنامیم و حال آنکه در
زبان عربی غذا به "پس آب شتر" گفته میشود.


اعراب به ما آموختند که برای شمارش جمعیّتمان کلمۀ "نفر" را استفاده کنیم
و حال آنکه در زبان عربی حیوان را با این کلمه میشمارند و انسان را با
کلمۀ "تن" میشمارند؟ شما ۵ تن آل عبا و ۷۲ تن صحرای کربلا را بخوبی
میشناسید.


اعراب به ما آموختند که "صدای سگ" را "پارس" بگوئیم و حال آنکه این کلمه
نام کشور عزیزمان میباشد؟


اعراب به ما آموختند که "شاهنامه آخرش خوش است" و حال آنکه فردوسی در
انتهای شاهنامه از شکست ایرانیان سخن میگوید.


 
آیا بیشتر از این میشود به یک ملّت اهانت کرد و همین ملّت هنوز نمیفهمد
که به کسانی احترام میگذارد که به او نهایت حقارت را روا داشته اند و
هنوز با استفادۀ همین کلمات به ریشش می خندد.


حد اقلّ بیائید با یک انقلاب فرهنگی این کلمات و این افکار (حقارت پذیری)
را کنار بگذاریم.


بجای "غذا" بگوئیم "خوراک"

بجای "نفر" بگوئیم "تعداد" و یا "تن"(هرچند عربیست)

بجای "پارس سگ" بگوئیم "واق زدن سگ"

بجای " شاهنامه آخرش خوش است " بگوئیم "جوجه را آخر پائیز میشمارند"و........


به نام خد

به نام حضرت دوست که هر چه داریم از اوست

ادبیات ما مزین به اشعاری است که در حمد وستایش خدا سروده شده اند پیامبراکرم (ص) انجام کاری را که بدون ذکر و نام خدا آغاز می شوند ابتر معرفی می کند . معصومین نیز مقام و منزلت معلم و پدر و مادری را که انسانها را با ذکر( بسم الله الرحمن الرحیم ) آشنا می کنند بسیاروالا می دانند لذا شایسته است  شما عزیزان کلام خود را با اشعاری که ستایش و نام خدا را در بردارند عجین نمایند تا حلاوت آن بیشتر شود.


بسم الله الرحمن الرحیم هست کلید در گنج حکیم ( نظامی )

بسم الله الرحمن الرحیم هست سر آغاز الف لام میم ( محمود عیانی )

بسم الله الرحمن الرحیم ذکرکن ای دوست که باشی سلیم ( محمود عیانی )

بسم الله الرحمن الرحیم باغ دل آدمیان را نسیم

بسم الله الرحمن الرحیم مصرع برجسته نثر قدیم

بسم الله الرحمن الرحیم غنچه سر بسته راز حکیم

بسم الله الرحمن الرحیم هست صلائی سر خوان کریم ( جامی )

بسم الله الرحمن الرحیم اعظم اسمای علیم حکیم ( جامی )

بسم الله الرحمن الرحیم هست نمک برسرخوان کریم (معراج الدین واصف)

بسم الله الرحمن الرحیم آیت الطاف خدای کریم ( سید محمود آزاد )

بسم الله الرحمن الرحیم نص صحیح است وکلام حکیم ( خوانساری )

بسم الله الرحمن الرحیم طائر فرخنده ی وحی قدیم ( محب علی خان )

بسم الله الرحمن الرحیم کعبه ی جان و دل اهل نعیم ( عبد الرئوف وحید )

بسم الله الرحمن الرحیم حرف نخست است ز نظم حکیم

گوهر یک دانه ی درج قدیم نغمه ی مرغان ریاض قدیم

هست ز گلزار الهی شمیم مخزن الاسرار خدای کریم ( عبدالعلیم عاصم )

به نام خداوند جان و خرد کزین برتر اندیشه بر نگذرد ( فردوسی )

ای نام تو بهترین سر آغاز بی نام تو نامه کی کنم باز ( نظامی )

به نام آن که هستی نام ازاو یافت فلک جنبش زمین آرام ازاو یافت

فلک بر پای دار و انجم افروز خرد را بی میانجی حکمت آموز ( نظامی )

به نام آن که گنج جسم و جان ساخت طلسم گنج جان هر دو جهان ساخت ( عطار )

به نام کردگار فرد بی چون که ما را از عدم آورد بیرون ( عطار )

به نام آن که جان را نور دین داد خرد را در خدا دانی یقین داد ( عطار )

به نام خدائی که جان آفرید سخن گفتن اندر زبان آفرید ( سعدی )

اول دفتر به نام ایزد دانا صانع و پروردگار حی توانا ( سعدی )

به نام آن که جان را فکرت آموخت چراغ دل به نور جان بر افروخت

توانائی که در یک طرفه العین زکاف و نون پدید آورد کونین( شبستری)

به نام آن که تن را نور جان داد خرد را سوی دانائی عنان داد ( دهلوی )

به نام آن که جان را زندگی داد طبیعت را به جان پایندگی داد( دهلوی )

به نام آن که جان ازاونشان یافت زبان آموخت حرف ونطق جان یافت ( دهلوی )

به نا م پادشاه عالم عشق که نامش هست نقش خاتم عشق (محمدعصار)

به نام چاشنی بخش زبان ها حلاوت بخش معنی دربیان ها ( وحشی بافقی )

زهی نام تو سر دیوان هستی تورا برجمله هستی پیش دستی (وحشی بافقی )

بیا ساقی اسباب می ساز کن سر خم به نام خدا باز کن ( فیاض لاهیجی )

آرم آغاز در این نامه زنو نام خدا را آن که آشفته ز گیسوی بتان خاطر ما را ( سامانی )

به نام دوست گشائیم دفتر دل را به فر عشق فروزان کنیم محفل را (نظام وفا )


منبع : هزار سال آغاز سخن با نام خد

به یاد شاعرآب و آینه


وقتی تو نیستی
نه هستهای ما چونان که بایدند
نه بایدهای ما
مثل همیشه ،
آخر حرفم را
و حرف آخرم را
با بغض فرو می خورم
عمریست لبخندهای لاغر خود را
در دل ذخیره می کنم
باشد
برای روز مبادا
اما در صفحه های تقویم
روزی به نام روز مبادا نیست
آن روز هر چه باشد
روزی شبیه دیروز
روزی شبیه فردا
روزی شبیه همین روزهای ماست
اما کسی چه می داند
شاید امروز نیز
روز مبادا باشد
وقتی تو نیستی
نه هستهای ما چونان که بایدند
نه بایدهای ما
هر روز بی تو
روز مباداست !
قیصر امین پور

دانش آموز

کلاس و مدرسه فردا و دیروز

تو درس عشق را آسان بیاموز 

مرور خاطرات یک معلم 

گچ و تخته سیاه و دانش آموز

بهشت

مردی با اسب و سگش در جاده‌ای راه می‌رفتند. هنگام عبوراز کنار درخت عظیمی، صاعقه‌ای فرود آمد و آنها را کشت. اما مرد نفهمید که دیگر این دنیا را ترک کرده است و همچنان با دو جانورش پیش رفت. گاهی مدت‌ها طول می‌کشد تامرده‌ها به شرایط جدید خودشان پی ببرند…!
پیاده ‌روی درازی بود، تپه بلندی بود، آفتاب تندی بود، عرق می‌ ریختند و به شدت تشنه بودند. در یک پیچ جاده دروازه تمام مرمری عظیمی دیدند که به میدانی باسنگفرش طلا باز می‌شد و در وسط آن چشمه‌ای بود که آب زلالی از آن جاری بود. رهگذررو به مرد دروازه ‌بان کرد و گفت: "روز بخیر، اینجا کجاست که اینقدر قشنگ است؟"
دروازه‌بان: "روز به خیر، اینجا بهشت است."
- "چه خوب که به بهشت رسیدیم، خیلی تشنه‌ایم."
دروازه ‌بان به چشمه اشاره کرد و گفت: "می‌توانید وارد شوید و هر چقدر دلتان می‌خواهد بنوشید."
- اسب و سگم هم تشنه‌اند.
نگهبان:" واقعأ متأسفم . ورود حیوانات به بهشت ممنوع است."
مرد خیلی ناامید شد، چون خیلی تشنه بود، اما حاضر نبود تنهایی آب بنوشد. ازنگهبان تشکر کرد و به راهش ادامه داد. پس از اینکه مدت درازی از تپه بالا رفتند،به مزرعه‌ای رسیدند. راه ورود به این مزرعه، دروازه‌ای قدیمی بود که به یک جاده خاکی با درختانی در دو طرفش باز می‌شد. مردی در زیر سایه درخت‌ها دراز کشیده بود وصورتش را با کلاهی پوشانده بود، احتمالأ خوابیده بود.
مسافر گفت: " روز بخیر!"
مرد با سرش جواب داد.
- ما خیلی تشنه‌ایم . من، اسبم و سگم.
مرد به جایی اشاره کرد و گفت: میان آن سنگ‌ها چشمه‌ای است. هرقدر که می‌خواهیدبنوشید.
مرد، اسب و سگ به کنار چشمه رفتند و تشنگی‌شان را فرو نشاندند.
مسافر از مرد تشکر کرد. مرد گفت: هر وقت که دوست داشتید، می‌توانید برگردید.
مسافر پرسید: فقط می‌خواهم بدانم نام اینجا چیست؟
- بهشت!
- بهشت؟!! اما نگهبان دروازه مرمری هم گفت آنجا بهشت است!
- آنجا بهشت نیست، دوزخ است.
مسافر حیران ماند:" باید جلوی دیگران را بگیرید تا از نام شما استفاده نکنند! این اطلاعات غلط باعث سردرگمی زیادی می‌شود! "
- کاملأ برعکس؛ در حقیقت لطف بزرگی به ما می‌کنند!!! چون تمام آنهایی که حاضرندبهترین دوستانشان را ترک کنند، همانجا می‌مانند...
بخشی از کتاب "شیطان و دوشزه پریم " اثر پائولو کوئیلو